Нұсқалар

Кілтті сөздер

Жасанды интеллект
ислам этикасы
шариғат
халал
маслаха
технологиялық инновация
мұсылман әлемі

Дәйексөздерді қалай жазу керек

Қалиев K., & Ауесбеков A. (2026). ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЖӘНЕ ИСЛАМ: ЭТИКА, ТЕХНОЛОГИЯ ЖӘНЕ МҰСЫЛМАНДАРДЫҢ БОЛАШАҒЫ. ИСЛАМТАНУ ЗЕРТТЕУЛЕРІ, 1(9). https://doi.org/10.63727/ris202691-4 (Original work published 24, Наурыз 2026)

Аңдатпа

Бұл мақалада жасанды интеллект (ЖИ) технологиялық, экономикалық және этикалық тұрғылардан талданады, мұсылман халқы басым қоғамдарға оның интеграциясына ерекше назар аударылады. Алдымен ЖИ-дің анықтамасы беріліп, оның денсаулық сақтау, қаржы және өндіріс салаларындағы айтарлықтай артықшылықтары атап өтіледі. Сонымен қатар, жұмыс орындарының қысқаруы мен алгоритмдік бейтараптықтың бұзылуы сияқты елеулі тәуекелдер қарастырылады. Зерттеудің негізгі бөлігінде ислам құқықтық ұстанымы негізделеді: ЖИ, жалпы алғанда, рұқсат етілген деп танылады, өйткені ол пайдалылық қағидатына және адамның игілігі үшін жаратылысты қолдану жөніндегі Құран өсиетіне сүйенеді. Сонымен бірге, бұл рұқсаттың этикалық шектеулері бар екені, яғни зиянды болдырмау қағидатымен шектелетіні ерекше атап өтіледі. Қорытынды бөлімде мақала мұсылман әлемінің ғылыми-техникалық әлеуетін стратегиялық тұрғыда жаңғыртуға шақырады. Мұсылман халқы басым мемлекеттерге ұлттық инвестициялар мен білім беру реформалары арқылы өздерінің бай ғылыми мұрасын тиімді пайдалану ұсынылады. Бұл болашақтағы ЖИ саласындағы инновациялардың жаһандық деңгейде бәсекеге қабілетті болуын және исламдық моральдық-этикалық құндылықтарға сай келуін қамтамасыз етуге бағытталған.

https://doi.org/10.63727/ris202691-4